کیوان خسروانی

آخرین بروز رسانی: ۴ سپتامبر ۲۰۲۶
کیوان خسروانی طراح مد برجسته ایرانی در ۸۸ سالگی با مرگی خودخواسته چشم از جهان فرو بست

استکهلمیان – کیوان خسروانی معمار و طراح مد برجسته ایرانی روز پنج شنبه ۳ ماه سپتامبر ۲۰۲۶ در سن  ۸۸ سالگی با مرگی خودخواسته (اتانازی) در شهر پاریس فرانسه به زندگی خود پایان داد. سال‌های درخشش او در ایران بسیار پر بار بود.

کیوان خسروانی هنرهای ایرانی چون قلمکاری، باتیک، پارچه‌بافی، سوزن‌دوزی بلوچستان، و انواع رودوزی‌های سنتی اصفهان را وارد طراحی مدرن لباس کرد و نام ایران را در فاخرترین مزون های مد اروپا بر سر زبان ها انداخت.

این رویکرد با طراحی لباس‌های شهبانو فرح پهلوی به یکی از شاخص‌ترین بخش‌های کارنامه خسروانی تبدیل شد. بر اساس زندگی‌نامه رسمی او، خسروانی به مدت ۱۳ سال بدون دریافت دستمزد در طراحی لباس‌های رسمی شهبانو فرح فعالیت کرد و با استفاده از پارچه‌ها، نقش‌ها و صنایع دستی مناطق مختلف ایران، مجموعه‌ای از لباس‌های رسمی را پدید آورد که هدف آن معرفی هنرهای سنتی ایران در قالب مد معاصر بود.

چهار نمونه از لباس‌هایی که خسروانی برای شهبانو فرح پهلوی طراحی کرده بود، بعدها به مجموعه دائمی موزه مد شهر پاریس در کاخ گال‌یرا اهدا ش. کیوان خسروانی پیش از ملکه شدن فرح پهلوی با او در زمان دانشجویی در پاریس آشنا بود.

خسروانی همزمان در شکل‌گیری فرهنگ پوشاک مدرن نسل جوان ایران نیز نقش داشت. او در سال ۱۳۴۵ همراه با کامران دیبا «الگانت ۲۷»، از نخستین بوتیک‌های مدرن لباس مردانه برای جوانان در تهران را راه‌اندازی کرد و پس از آن بوتیک‌های «نامبر وان» و «میس نامبر وان» را تأسیس کرد؛ فروشگاه‌هایی که در دهه‌های ۴۰ و ۵۰ خورشیدی به بخشی از جریان تغییر سبک پوشش نسل جوان شهری ایران تبدیل شدند.

فعالیت های خسروانی که فازغ التحصیل دانشکدۀ هنرهای زیبای دانشگاه تهران، معماری از دانشگاه برکلی آمریکا و مدرسۀ معروف "بوزارِ" پاریس  و ترمیم و مرمت آثار و ابنیۀ باستانی از دانشگاه رم بود به مد محدود نبود. طراحی مهمانسرای نائین برای وزارت گردشگری، طراحی کتابخانه کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان در محله گود زنبورک‌خانه تهران از دیگر پروژه‌های او بود.

در سال ۱۳۵۶، او برای اعتراض به تخریب بافت شهری عودلاجان به بهانهٔ نوسازی، نمایشگاهی از کروکی‌هایش را از محله‌های و بناهای ویران شدهٔ ایران در این محلهٔ قدیمی تهران برگزار کرد.

او همچنین در حوزه موسیقی فعالیت داشت و به صورت داوطلبانه تهیه‌کنندگی ۹ برنامه تلویزیونی تک‌نوازی موسیقی کلاسیک ایرانی را بر عهده گرفت.

خسروانی در سال ۱۹۷۸ به پاریس رفت و فعالیت‌های هنری و معماری خود را در خارج از ایران ادامه داد. از جمله پروژه‌های او در فرانسه، طراحی و اجرای «شبستان ایرانی» در مسجد جامع پاریس بود که به عنوان معمار و بدون دریافت دستمزد انجام داد.

کیوان خسروانی در خانواده ای از کارگزاران نظام شاهنشاهی ایران بدنیا آمده بود. او فرزند سپهبد مرتضی خسروانی رئیس دادرسی ارتش بود. سه عموی او وزیر، سفیر و فرمانده کل ژاندارمری کشور بودند. اما کیوان در همان دوران و تا آخرین سال های زندگی اش مخالف بسیاری تصمیمات و اقدامات صورت گرفته در حکومت شاهنشاهی، و البته حکومت بعدی، بود و همواره در مظان بدبینی دستگاههای امنیتی قرار داشت. او خود را «گوسفند سیاه هزار فامیل» معرفی میکرد.

کیوان خسروانی در طول چند دهه فعالیت حرفه‌ای، معماری، طراحی مد و میراث فرهنگی ایران را به یکدیگر پیوند زد و بخش مهمی از آثارش بر بازآفرینی عناصر هنر و صنایع دستی سنتی ایران در قالب‌های مدرن متمرکز بود.

کیوان خسروانی همسر و فرزندی نداشت. او دچار یک بیماری چشمی لاعلاج بود. زندگی پربار او  در روز پنج شنبه ۳ سپتامبر ۲۰۲۶ به صورت خودخواسته، در سن ۸۸ سالگی و در تنهایی به پایان رسید. او شکوه طلوع و غروب یک ایرانی اصیل بود.

استکهلمیان را در شبکه اجتماعی مورد علاقه خودتان دنبال کنید

اگر نظری در باره این مطلب دارید می توانید در زیر آن را بیان کنید