آخرین بروز رسانی: ۲۳ ژوئن ۲۰۲۶
ابعاد بحران بانکی در ایران عمیق‌تر می‌شود؛ دسترسی میلیون‌ها نفر به پول خود عملاً مسدود شده است

استکهلمیان – نزدیک به دو هفته از آغاز اختلال گسترده در شبکه بانکی ایران می‌گذرد؛ بحرانی که میلیون‌ها شهروند را از دسترسی آزادانه به پول و سپرده‌های خود محروم کرده و یکی از بی‌سابقه‌ترین موارد فلج شدن نظام بانکی کشور را رقم زده است. با این حال نه تنها نشانه‌ای از بازگشت شرایط به وضعیت عادی دیده نمی‌شود، بلکه تحولات روزهای اخیر حاکی از گسترش دامنه بحران و از کار افتادن بخش‌های بیشتری از خدمات بانکی است.

شرکت خدمات انفورماتیک ایران امروز در اطلاعیه‌ای اعلام کرد که در پی آنچه «حملات سایبری» خوانده شده، خدمات مبتنی بر کارت در بانک‌های ملی، صادرات و تجارت به طور موقت از دسترس خارج شده است. نتیجه عملی این تصمیم برای مردم اما چیزی جز محرومیت گسترده از دسترسی به منابع مالی شخصی‌شان نیست.

به این ترتیب میلیون‌ها شهروندی که حقوق، پس‌انداز و سرمایه خود را به سیستم بانکی سپرده‌اند، اکنون برای برداشت یا استفاده از پول خود با محدودیت‌های جدی روبه‌رو هستند؛ وضعیتی که پرسش‌های جدی درباره امنیت، تاب‌آوری و مدیریت شبکه بانکی کشور ایجاد کرده است.

بحران به حدی گسترش یافته که حتی پرداخت بهای سوخت نیز با مشکل مواجه شده است. سخنگوی صنف جایگاه‌داران سوخت هشدار داده احتمال موفقیت پرداخت‌های الکترونیکی پایین است و مردم ناچارند از پول نقد یا روش‌های جایگزین استفاده کنند.

از سوی دیگر وزیر ارتباطات اعلام کرده است تا زمان عادی شدن وضعیت بانک‌ها، خدمات تلفن همراه و تلفن ثابت به دلیل پرداخت نشدن قبوض قطع نخواهد شد؛ اعترافی غیرمستقیم به این واقعیت که بخش قابل توجهی از شهروندان در شرایط کنونی حتی امکان پرداخت ساده‌ترین هزینه‌های روزمره خود را نیز ندارند.

گزارش‌های میدانی از شعب بانک‌های مختلف نیز تصویری نگران‌کننده ارائه می‌دهد. بسیاری از شعب عملاً قادر به ارائه خدمات نیستند و کارکنان بانک‌ها نیز پاسخ روشنی درباره زمان رفع مشکل ندارند.

یکی از کارکنان بانک در پاسخ به مراجعه‌کنندگان می‌گوید: «ده روز است سیستم قطع است؛ ممکن است ده روز دیگر هم قطع باشد.» او حتی تأکید می‌کند که خود کارکنان بانک نیز نتوانسته‌اند به حقوقشان دسترسی پیدا کنند.

در شعبه‌ای دیگر به سپرده‌گذاران گفته می‌شود تا زمان رفع مشکل، امکان برداشت سپرده‌های بلندمدت وجود ندارد. به بیان دیگر، پول‌هایی که مردم سال‌ها برای آن پس‌انداز کرده‌اند، فعلاً در عمل از دسترس صاحبانشان خارج شده است.

آنچه امروز در ایران جریان دارد صرفاً یک اختلال فنی چندروزه نیست؛ بلکه بحرانی است که یکی از بنیادی‌ترین کارکردهای نظام بانکی، یعنی تضمین دسترسی شهروندان به دارایی‌هایشان را زیر سؤال برده است. هنگامی که مردم نتوانند آزادانه به پول خود دسترسی داشته باشند، اعتماد عمومی به شبکه بانکی نیز به طور طبیعی آسیب می‌بیند.

کارشناسان سال‌ها نسبت به تمرکز بیش از حد زیرساخت‌های بانکی، فرسودگی بخشی از سامانه‌ها، ضعف سیستم‌های پشتیبان و نبود آمادگی کافی در برابر حملات سایبری هشدار داده بودند. اکنون به نظر می‌رسد بخشی از همان نگرانی‌ها به واقعیت تبدیل شده است.

با این حال شاید نگران‌کننده‌تر از خود اختلال، نبود اطلاع‌رسانی شفاف درباره ابعاد واقعی بحران و زمان دقیق پایان آن باشد؛ وضعیتی که میلیون‌ها سپرده‌گذار را در بلاتکلیفی نگه داشته و این پرسش را پررنگ‌تر از همیشه مطرح می‌کند که اگر شهروندان در مواقع بحران نتوانند به پول خود دسترسی داشته باشند، اساساً نقش و کارکرد نظام بانکی چیست؟

استکهلمیان را در شبکه اجتماعی مورد علاقه خودتان دنبال کنید

اگر نظری در باره این مطلب دارید می توانید در زیر آن را بیان کنید