آخرین بروز رسانی: ۱۲ ژوئن ۲۰۲۶
صلح برای مردم یا سود برای سهامداران وال‌استریت؟ پرسش‌هایی درباره زمان‌بندی توافق با ایران و عرضه سهام اسپیس‌ایکس

استکهلمیان - در سیاست، زمان‌بندی همه چیز است. وقتی یک دولت درست در آستانه یک رویداد اقتصادی بزرگ از «پایان جنگ» و «توافق تاریخی» سخن می‌گوید، طبیعی است که پرسش‌هایی درباره انگیزه‌های پشت پرده مطرح شود.

در روزی که قرار است سهام اسپیس‌ایکس، شرکت متعلق به ایلان ماسک، برای نخستین بار در بازار معامله شود، دونالد ترامپ اعلام می‌کند که «جنگ با ایران پایان یافته و توافقی در راه است». و بعد چند ساعت بعد از «احتمال حضور جی‌دی ونس در مراسم امضای توافق در اروپا» خبر می‌دهند. اما در همان زمان، مقام‌های ایرانی تأکید می‌کنند که جزئیات توافق هنوز در حال بررسی است و هیچ تصمیم نهایی اعلام نشده است.

این تناقض آشکار باعث شده بسیاری این سؤال را مطرح کنند: آیا کاخ سفید در حال ارائه یک دستاورد واقعی است یا صرفاً در حال مدیریت فضای خبری برای تأثیرگذاری بر بازارهای مالی؟

منتقدان می‌گویند ترامپ در طول دوران سیاسی خود بارها نشان داده است که به قدرت رسانه‌ای خبرهای بزرگ و تأثیر آنها بر بازارها آگاه است. از نگاه آنان، اعلام یک موفقیت دیپلماتیک در آستانه عرضه اولیه یکی از بزرگ‌ترین و پرسر‌وصداترین شرکت‌های فناوری جهان، نمی‌تواند صرفاً یک تصادف زمانی باشد.

 برای سرمایه‌گذاران، هیچ خبری بهتر از کاهش تنش‌های ژئوپلیتیکی نیست. پایان یک بحران بین‌المللی می‌تواند شاخص‌های بورس را تقویت کند، ریسک بازار را کاهش دهد و اشتیاق سرمایه‌گذاران را برای خرید سهام جدید افزایش دهد. کما اینکه همینطور نیز شده است و شاخص نزدک ۱۰۰ تحت تاثیر ادعاهای ترامپ جهش بیش از ۳ درصدی نشان می دهد.

در چنین شرایطی، شرکتی مانند اسپیس‌ایکس که از قبل نیز توجه گسترده بازار را به خود جلب کرده است، می‌تواند از فضای خوش‌بینی عمومی بیشترین بهره را ببرد.

همین موضوع موجب شده برخی تحلیلگران مستقل این احتمال را مطرح کنند که دولت ترامپ تلاش کرده باشد روایت «صلح و ثبات» را دقیقاً در زمانی به صدر اخبار برساند که بازارها آماده استقبال از عرضه سهام اسپیس‌ایکس هستند.

در سیاست مدرن، تأثیرگذاری بر افکار عمومی لزوماً نیازمند دروغ آشکار نیست؛ گاهی کافی است بخشی از واقعیت در زمانی خاص و با روایتی خاص برجسته شود تا نتیجه مطلوب حاصل شود.

سؤال اصلی این نیست که آیا مذاکرات با ایران واقعاً وجود داشته است یا نه. سؤال این است که آیا میزان پیشرفت مذاکرات به اندازه‌ای بوده که دولت بتواند با اطمینان از «پایان جنگ» سخن بگوید، در حالی که طرف مقابل هنوز از ادامه بررسی‌ها و نبود توافق نهایی حرف می‌زند؟

اگر پاسخ منفی باشد، منتقدان حق دارند بپرسند که آیا سیاست خارجی آمریکا به ابزاری برای مدیریت فضای بازار تبدیل شده است؟ آیا اعلام‌های پر سر و صدا بیش از آنکه برای اطلاع‌رسانی به مردم باشد، برای ارسال پیام به سرمایه‌گذاران طراحی شده است؟

 در نهایت، شاید هیچ‌گاه مدرکی قطعی برای اثبات ارتباط میان این دو رویداد پیدا نشود. اما همزمانی چشمگیر آنها یک واقعیت غیرقابل انکار است. هنگامی که خبر «پایان جنگ» دقیقاً در آستانه یکی از مهم‌ترین رویدادهای مالی سال منتشر می‌شود، تردیدها اجتناب‌ناپذیر هستند. آیا تصمیمات و اعلام‌های دولتی در خدمت منافع عمومی قرار دارند یا اینکه به بخشی از ماشین تبلیغاتی و مالی قدرت تبدیل شده‌اند؛ ماشینی که در آن مرز میان سیاست، رسانه و بازار هر روز کمرنگ‌تر می‌شود.

استکهلمیان را در شبکه اجتماعی مورد علاقه خودتان دنبال کنید

اگر نظری در باره این مطلب دارید می توانید در زیر آن را بیان کنید