آخرین بروز رسانی: ۲۹ آوریل ۲۰۲۶
حمایت گسترده شهروندان از نظام پادشاهی هم‌زمان با ۸۰ سالگی پادشاه

استکهلمیان – کارل گوستاو شانزدهم، پادشاه سوئد، روز پنج‌شنبه ۸۰ ساله می‌شود. او به‌زودی پنجاه‌وسه سال از دوران پادشاهی خود بر این کشور مرفه در شمال اروپا را پشت سر خواهد گذاشت.

مؤسسه معتبر «اس‌او‌ام» در گوتنبرگ از سال ۲۰۰۹ تاکنون به‌طور منظم میزان حمایت شهروندان از نظام پادشاهی را بررسی کرده است. نتایج این سنجش‌ها نشان می‌دهد که طی این ۱۷ سال، حمایت از پادشاهی با نوساناتی اندک، همواره در حدود ۶۰ درصد باقی مانده است. در مقابل، سهم کسانی که خواهان حذف این نظام بوده‌اند نیز تقریباً بدون تغییر قابل توجه، حدود ۲۰ درصد گزارش شده است. نزدیک به ۲۰ درصد دیگر نیز، مطابق روال معمول نظرسنجی‌ها، نظری مشخص ابراز نکرده‌اند.

اما پرسش اینجاست که چرا نظام پادشاهی در سوئد همچنان از چنین سطح بالایی از حمایت مردمی برخوردار است؟ معمولاً مهم‌ترین دلایل این حمایت را می‌توان در موارد زیر خلاصه کرد:

- نظام پادشاهی بخشی از تاریخ و فرهنگ این کشور است که، همانند یک بنای باستانی ارزشمند، شایسته حفظ و نگهداری شمرده می شود. حذف نظام پادشاهی برای مردم سوئد، می‌تواند معادل تخریب میراثی چون بقایای تخت جمشید برای ایرانیان تلقی شود.

- پادشاه و ملکه از بدو تولد برای ایفای نقش خود به‌عنوان نماد و نماینده ای شایسته برای کشور تربیت می‌شوند؛ بنابراین احتمال آن‌که فردی فاقد صلاحیت به این جایگاه برسد و به اعتبار ملی لطمه بزند، به‌مراتب کمتر است.

- نهاد پادشاهی مشروطه هم ضامن ثبات سیاسی است و هم عاملی بازدارنده در برابر فساد. این نهاد نیازمند تغییرات دوره‌ای نیست؛ تغییراتی که در سایر نظام‌ها ممکن است با ریسک‌های جدی برای کشور همراه باشد. از سوی دیگر، با توجه به اینکه پادشاه و ملکه در این نظام فاقد قدرت سیاسی بوده و تحت نظارت پارلمانی قرار دارند، احتمال سوءاستفاده از قدرت و فساد نیز به حداقل می‌رسد.

- برخلاف تصور رایج، نظام پادشاهی لزوماً پرهزینه‌تر از جمهوری نیست. در یک پادشاهی مشروطه، کاخ‌ها، جواهرات و بسیاری از مظاهر تشریفاتی، ثروتی متعلق به ملت هستند و پادشاه یا ملکه صرفاً حق استفاده از آن‌ها را به‌عنوان نماد کشور دارند. سایر هزینه‌ها، مانند سفرهای رسمی، در هر دو نظام کم‌وبیش مشابه است. خانواده سلطنتی سوئد برای هر مالیات دهنده خرجی حدود ۱۴ کرون و ۲۰ اوره در سال دارد، که بسیار ارزان است. مقوله حفظ یا عدم حفظ پادشاهی در سوئد هرگز دارای توجیهات اقتصادی و مالی نبوده است.

- یکی دیگر از مهم‌ترین دلایل حمایت مردم سوئد از نظام پادشاهی را می‌توان در تجربه‌های تاریخی جست‌وجو کرد. در بسیاری از نقاط جهان، پادشاهی‌ها کارنامه موفق‌تری در تأمین رفاه اجتماعی برای شهروندان داشته‌اند. این واقعیت هم در اروپا و هم حتی در خاورمیانه به‌وضوح قابل مشاهده است. از سوی دیگر اغلب گذارها از پادشاهی به جمهوری در قرن گذشته، به بی‌ثباتی، خشونت، خون‌ریزی گسترده و دهه‌ها بحران انجامیده‌اند. در خاورمیانه تاکنون حتی یک نمونه موفق از چنین گذارهایی که به بهبود پایدار شرایط زندگی مردم منجر شده باشد، مشاهده نشده است. از ایران و افغانستان تا عراق و لیبی، رؤیای گذار به یک جمهوری دموکراتیک در بسیاری موارد به کابوسی طولانی و فرساینده بدل شده است. حتی در اروپا نیز، گذار از پادشاهی به جمهوری در کشورهایی مانند ایتالیا و فرانسه و روسیه با خشونت‌های گسترده و بی‌ثباتی عمیق همراه بود و پیامدهای آن تا دهه‌ها بر ساختار سیاسی و اجتماعی این کشورها  سایه انداخت. در اسپانیا تجربه گذار به جمهوری چنان تلخ بود که منتهی به بازگشت به نظام پادشاهی شد. این واقعیت‌های تاریخی از نگاه مردم سوئد در شمال اروپا نیز دور نمانده،  و در نگرش آن ها نسبت به نظامی پادشاهی بی تاثیر نبوده است.

استکهلمیان را در شبکه اجتماعی مورد علاقه خودتان دنبال کنید

اگر نظری در باره این مطلب دارید می توانید در زیر آن را بیان کنید