چمبرلین در ملاقات با هیتلر و توافق بخشیدن بخش هایی از خاک چکسلواکی به هیتلر

آخرین بروز رسانی: ۱۱ اوت ۲۰۲۵
از چمبرلین تا ترامپ. دو روایت از اعتماد نابجا به متجاوز: اشتباهی که می‌تواند دوباره جهان را به جنگ بکشاند

استکهلمیان - در سال ۱۹۳۸، نخست‌وزیر بریتانیا، نویل چمبرلین،  تلاش کرد از طریق مذاکره و امتیازدهی با آدولف هیتلر، صلح را حفظ کند و به تصور خود اروپا و جهان را از خطر یک جنگ تمام عیار برهاند.

او در پیمان مونیخ با واگذاری منطقه سودتنلند چکسلواکی به آلمان نازی موافقت کرد، به امید اینکه این آخرین مطالبهٔ هیتلر باشد. چمبرلین با بازگشت به لندن اعلام کرد که «صلح در زمان ما تأمین شده است»، اما تنها یک سال بعد، آلمان کل چکسلواکی را اشغال کرد و جنگ جهانی دوم که اروپا را نیز بکلی ویران کرد آغاز شد. بین ۷۰ تا ۸۵ میلیون نفر کشته شدند که این رقم حدود ۳ تا ۴ درصد جمعیت جهان آن زمان بود.

این تجربه نشان داد که اعتماد بی‌پشتوانه به یک رهبر توسعه‌طلب، می‌تواند خطرناک و فاجعه‌بار باشد.

در دنیای امروز، برخی ناظران رفتار دونالد ترامپ در قبال ولادیمیر پوتین را مشابه همان اشتباه خطیر تاریخی می‌دانند. ترامپ که فاقد  سواد و آگاهی تاریخی یک سیاستمدار کلاسیک بوده و بیشتر به دنبال ملاقات های نمایشی است، در دوران ریاست‌جمهوری، بارها تمایل خود به مذاکره مستقیم و توافق با پوتین را نشان داده و اغلب لحن او نسبت به تجاوز روسیه به اوکراین ملایم‌تر از مواضع سنتی آمریکا بوده است. اگر یک رهبر غربی بیش از حد بر وعده‌های یک قدرت توسعه‌طلب تکیه کند و برای جلوگیری از درگیری حاضر به امتیازدهی سرزمینی شود، این خطر وجود دارد که همانند ۱۹۳۸، به جای جلوگیری از جنگ، تنها راه را برای تجاوزهای بعدی باز کند.

مقایسهٔ این دو موقعیت نشان می‌دهد که اعتماد بی‌چک‌و‌چانه به نیت رهبران اقتدارگرا، چه در مونیخ ۱۹۳۸ و چه در بحران اوکراین قرن بیست‌ویکم، می‌تواند پیامدهایی مشابه داشته باشد: تضعیف بازدارندگی و تشویق متجاوز به پیشروی بیشتر، تجاوز به کشوری دیگر و کشاندن جهان به یک جنگ خانمان سوز دیگر.

فهرست زیر مناطقی است که روسیه،  فقط از سال ۱۸۰۰ تاکنون، به خاک خود اضافه کرده است، به ترتیب سال:

۱۸۰۱ – پادشاهی کارتلی-کاختی (شرق گرجستان) – از پادشاهی محلی گرجستان

۱۸۰۹ – فنلاند شرقی (بخش‌هایی از کارلیا) – از سوئد

۱۸۱۲ – بسارابیا – از امپراتوری عثمانی (مولداوی)

۱۸۱۳ –  گنجه و قره‌باغ، ولایت‌های شکی، شیروان، قبه، دربند، باکو، داغستان و گرجستان، محال شوره‌گل، آچوق‌باشی، گروزیه، منگریل و آبخاز به همراه بخشی از خانات تالش و سواحل دریای خزر  – از ایران (پیمان گلستان)

۱۸۱۵ – بخش‌هایی از لهستان (کنگرس پولند) – از پادشاهی لهستان پس از شکست ناپلئون

۱۸۲۸ – ایروان، نخجوان و بخش‌های دیگری از تالش. حدود ۲۰ هزار کیلومتر مربع از ارمنستان، حدود ۵ هزار کیلومتر مربع  شامل کوه‌های آرارات و شهر ایغدیر که در آن زمان بخشی از خانات ایروان بود و حدود ۵ هزار کیلومتر «شامل تالش شمالی یعنی شهرستان لریک و نخجوان» – از ایران (پیمان ترکمانچای)

۱۸۲۹ – بخش‌هایی از قفقاز جنوبی (سوخومی و مناطق ساحلی دریای سیاه) – از امپراتوری عثمانی (پیمان آدریانوپل)

۱۸۵۸ – منطقه آمور – از چین (پیمان آیگون)

۱۸۶۰ – منطقه اوسه‌وری و بندر ولادی‌وستوک – از چین (پیمان پکن)

۱۸۶۴ تا ۱۸۸۵ – آسیای میانه (قزاقستان، قرقیزستان، ازبکستان، ترکمنستان) – از خانات بخارا، خیوه و خوقند و قبایل محلی

۱۸۷۳ – خانات خیوه – از خانات خیوه (تحت‌الحمایه کامل)

۱۸۷۵ – بخش جنوبی جزیره ساخالین – از ژاپن (توافق سن‌پترزبورگ)

۱۸۷۸ – استان‌های قارص، اردهان و باتومی – از امپراتوری عثمانی (پیمان برلین)

۱۸۸۱ – ترکمنستان شرقی (عشق‌آباد و حوالی) – از  ایران (پیمان آخال)

۱۹۳۹ – شرق لهستان – از لهستان (همزمان با آلمان نازی)

۱۹۴۰ (ژوئن) – استونی – از اشغال آلمان به شوروی

۱۹۴۰ (ژوئن) – لتونی – از اشغال آلمان به شوروی

۱۹۴۰ (ژوئن) – لیتوانی – از اشغال آلمان به شوروی

۱۹۴۰ (ژوئن) – بسارابیا و شمال بوکووینا – از رومانی

۱۹۴۴ (اکتبر) – جمهوری تووا – از جمهوری تووا (دولت مستقل وابسته به شوروی)

۱۹۴۵ (آگوست) – بخش باقی‌مانده ساخالین – از ژاپن

۱۹۴۵ (آگوست) – جزایر کوریل – از ژاپن

۱۹۴۵ (آگوست) – کالینینگراد (پروس شرقی) – از آلمان

۱۹۴۶ (دسامبر) - تلاش برای جدا کردن آذربایجان از ایران. این تلاش با فداکاری های دلاورانه مردم و ارتش شاهنشاهی ایران و درایت مثال زدنی قوام السلطنه نخست وزیر وقت ایران ناکام ماند (۲۱ آذر روز نجات آذربایجان).

۲۰۱۴ – کریمه – از اوکراین

۲۰۲۲ (فوریه) - تجاوز به خاک اوکراین و تصرف ۲۰ درصد از خاک این کشور.

استکهلمیان را در شبکه اجتماعی مورد علاقه خودتان دنبال کنید

اگر نظری در باره این مطلب دارید می توانید در زیر آن را بیان کنید