آخرین بروز رسانی: ۱۲ آوریل ۲۰۲۵
مذاکرات مستقیم ایران و آمریکا در عمان: آیا عقرب می‌تواند از نیش زدن صرف‌نظر کند؟

استکهلمیان - روز شنبه ۱۲ آوریل، رویدادی مهم و تاریخی در رابطه با ایران در شهر مسقط، پایتخت عمان، به وقوع خواهد پیوست. در این روز، مقامات دو کشور ایران و ایالات متحده آمریکا به‌طور مستقیم و البته علنی با یکدیگر گفتگو خواهند کرد.

استیو ویتکاف، فرستاده ویژه ایالات متحده، در رأس هیأتی عازم مسقط می‌شود و عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی، ریاست هیأت ایرانی را بر عهده خواهد داشت.

خبر "مستقیم" بودن این مذاکرات به‌طور ناگهانی و غیرمنتظره توسط دونالد ترامپ در یک پخش زنده تلویزیونی فاش شد. این در حالی است که مقامات ایران همواره مدعی بودند که مذاکرات با آمریکا به‌صورت "غیرمستقیم" در جریان است — ادعایی که به‌سرعت به سوژه طنز در شبکه‌های اجتماعی تبدیل شد و با مثالی از والدینی قهرکرده که از طریق کودکشان با هم صحبت می‌کنند، مقایسه شد: «به بابات بگو صبحونه حاضره!»

مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، نیز روز پنجشنبه ۱۰ آوریل در جلسه کابینه به ریاست ترامپ تأیید کرد که این گفت‌وگوها در عمان به‌صورت مستقیم انجام خواهد شد. یکی از مقامات آگاه آمریکایی نیز به خبرگزاری رویترز گفته است که «دو هیأت در یک اتاق حضور خواهند داشت».

این مذاکرات در حالی انجام می‌شود که تنها حدود دو ماه پیش، مقامات ایرانی مذاکره با آمریکا را "غیراخلاقی و غیرشرافتمندانه" توصیف کرده بودند. با این حال، به نظر می‌رسد حضور گسترده و تهدیدآمیز نیروهای نظامی آمریکا در منطقه، در تغییر موضع تهران نسبت به گفتگوها نقش کلیدی داشته است. سیاستی که فرانکلین روزولت دهه ها پیش سیاست آمریکا نامیده بود: «چماق بزرگی در دست داشته باش و با لحن آرام صحبت کن».

با وجود این تغییر موضع، بسیاری از ناظران سیاسی نسبت به حصول نتیجه‌ای ملموس و جدی از این مذاکرات بدبین هستند. به باور آن‌ها، این گفت‌وگوها بیش از آنکه با نیت واقعی حل‌وفصل مسائل انجام شود، تلاشی است برای ایجاد تصویری دیپلماتیک پیش از یک اقدام نظامی، به‌گونه‌ای که به افکار عمومی جهان نشان داده شود همه راه‌های مسالمت‌آمیز پیش از توسل به زور آزموده شده‌اند.

بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل، پیش‌تر بارها و به‌صراحت اعلام کرده است که تنها در صورتی از اقدام نظامی علیه ایران صرف‌نظر خواهد کرد که نتیجه مذاکرات، مشابه توافقی باشد که در دوران معمر قذافی، رهبر سرنگون‌شده لیبی، حاصل شد — توافقی که به برچیدن کامل برنامه اتمی لیبی و تخریب کامل تاسیسات آن منجر گردید.

هم‌زمان، دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور ایالات متحده و متحد کلیدی اسرائیل، نیز صریحاً اعلام کرده است که تصمیم‌گیری درباره هرگونه حمله نظامی احتمالی به ایران ابتدا به عهده اسرائیل خواهد بود.

حال این پرسش مطرح است که آیا جمهوری اسلامی ایران حاضر خواهد شد راه‌حلی "لیبیایی" را برای برنامه اتمی خود بپذیرد؟ یا اینکه آماده است تبعات یک جنگ تمام‌عیار با اسرائیل — و البته ایالات متحده — را به جان بخرد؟

جنگی که در صورت آغاز، با مشارکت بمب‌افکن‌های رادارگریز و هراس‌انگیز B-2 و B-52 آمریکا همراه خواهد بود — هواپیماهایی که توانایی حمل «مادر همه بمب‌ها» برای حمله به تأسیسات اتمی ایران را دارند و هم‌اکنون در وضعیت آماده‌باش قرار گرفته‌اند.

اکنون، همه نگاه‌ها به مسقط دوخته شده است. پیگیری تحولات هفته‌ها و ماه‌های پیش‌رو شاید برای ناظران بین‌المللی همانند تماشای یک فیلم هیجان‌انگیز "تریلر" باشد، اما برای مردم ایران که ناخواسته در نقش بازیگران این سناریوی هولناک قرار گرفته‌اند، این روزها می‌تواند یادآور دهه‌ها اضطراب، فشار و نگرانی ناشی از احتمال جنگی دیگر باشد — همانند ۴۶ سال گذشته.

استکهلمیان را در شبکه اجتماعی مورد علاقه خودتان دنبال کنید

اگر نظری در باره این مطلب دارید می توانید در زیر آن را بیان کنید