آخرین بروز رسانی: ۱۹ ژوئن ۲۰۲۴
پروفسور سعید محمودی: برداشت من این است که دولت سوئد در مورد احمدرضا جلالی قادر به انجام کاری بیش
از آن چه که انجام شد نبود

استکهلمیان – پروفسور سعید محمودی استاد و کارشناس برجسته حقوق بین الملل در دانشگاه استکهلم به واسطه از جمله تسلط خود بر قوانین حقوق بین الملل و همزمان شهرتش در جایگاه یک مرجع معتبر و قابل اتکا در رابطه با موضوعات پیچیده حقوقی یک چهره منحصر به فرد بشمار می رود.

نظرات کارشناسانه سعید محمودی در رابطه با رویدادهای سیاسی روز از اعتبار ویژه ای نه تنها در سوئد بلکه در سطح بین الملل برخوردار است و از او همواره به عنوان مفسر ارشد در مطرح ترین رسانه های ملی و بین المللی استفاده شده است.

به همین واسطه دور از انتظار نبود که بدنبال عفو حمید نوری از سوی دولت سوئد و تبادل وی با دو تبعه سوئدی زندانی در ایران مطرح ترین رسانه های ملی و بین المللی با هدف درک بهتری از آن چه اتفاق افتاده است به سراغ سعید محمودی بروند.

برنامه «آگندا» (دستور کار) تلویزیون ملی سوئد که معمولا میزبان رهبران احزاب، نخست وزیر، وزرا و مدیران ارشد ادارات سوئدی و بین المللی و چهره های سیاسی مطرح روز است آخرین برنامه خود را به سرنوشت احمدرضا جلالی پزشکی ایرانی-سوئدی اختصاص داده است که به مدت ۸ سال در ایران زندانی بوده و دولت سوئد موفق به سوار کردن او در هواپیمایی که سوئدی های آزاد شده را به کشورشان بازگرداند نشده است.

سعید محمودی به عنوان کارشناس این برنامه در استودیو حضور داشت و مانند همیشه از ابعاد تازه ای به موضوع نگریست. از دیگر میهمانان این برنامه نخست وزیر سوئد اولف کریسترشون بود. یک گفتگوی ضبط شده در صبح همان روز با خانم ویدا مهران نیا همسر احمدرضا جلالی نیز در خلال برنامه پخش شد.

سعید محمودی در این برنامه ضمن بیان این که «تصمیم باقی ماندن احمدرضا جلالی برخلاف میل دولت و به عنوان آخرین راه باقی مانده اتخاذ شده است» اضافه کرد که اتخاذ آن «غیر قابل اجتناب و تنها راه باقی مانده موجود بوده است».  وی افزوده گفت که از نظر او «دولت سوئد در مورد احمدرضا جلالی قادر به انجام کاری بیش از آن چه که انجام شد نبود».

پروفسور سعید محمودی در این برنامه از جمله بیان داشت که کشورعمان به واسطه عدم وجود اطمینان میان طرفین در این مبادله نقش انجام عملی امور را بر عهده گرفته است. به گفته وی برای مثال سوئد مطمئن نبود که در صورت اعزام حمید نوری به ایران این کشور متقابلا دو زندانی سوئدی را آزاد کرده و به سوئد پس بفرستد.

پروفسور محمودی در رابطه با موضوع احمدرضا جلالی به صورت ویژه گفت که وضعیت او قابل مقایسه با دیگر زندانیان برای مثال یوهان فلودروس و سعید عزیزی نیست:

- در مورد احمدرضا جلالی باید به یاد داشته باشیم که آن را نمی توان با پرونده فلودورس و سعید عزیزی مقایسه نمود. در مورد سعید عزیزی و یوهان فلودورس نشانه های آشاری وجود داشته است که از این دو به عنوان گروگان جهت وارد آوردن فشار بر روی سوئد استفاده شده است. جلالی زمانی در ایران دستگیر شده که رابطه ایران و سوئد کاملا عادی بود. ایران در آن زمان هیچ دلیلی برای زیر فشار گذاشتن سوئد و یا مطالبه درخواستی از سوئد نداشت. همزمان اتهامات علیه احمدرضا جلالی بشدت جدی بود. در واقع جدی ترین اتهاماتی که می توان در ایران به کسی وارد آورد یعنی اتهام جاسوسی برای اسرائیل، خصم اصلی ایران. واقعیت دیگر این است که زمانی که او دستگیر شده فقط تبعه ایران بود. از دیدگاه حقوقی تابعیت فرد در لحظه دستگیری است که مد نظر قرار می گیرد و ایران میتواند ادعا کند که وی در زمان دستگیری فقط تبعه ایران بوده و در نتیجه تنها قوانین ایران شامل وی می شود.

پروفسور سعید محمودی در پاسخ به پرسش خانم «کامیلا کوارتوفت» ژورنالیست برجسته سوئدی و مجری برنامه مبنی بر این که «سوئد همزمان بهترین کارت بازی خود (حمید نوری) برای مذاکره با ایران را از دست داده است. الان شانس بیرون آوردن احمدرضا جلالی در چه حدی است؟» پاسخ داد:

- طبیعتا ارزیابی من این است که این کار الان بمراتب سخت تر شده، تقریبا در حد غیر ممکن با توجه به آن چه که امروز می بینم.  اما همزمان می دانم که تغییرات سیاسی در ایران می تواند وضعیت را آسان تر کند. اگر دولت جدیدی بر روی کار بیاید، حتی اگر احمدرضا جلالی تنها یک تبعه ایران تلقی بشود، امکان انجام مذاکرات بر اساس دلایل انسان دوستانه با ایران برای نجات او از زندان وجود خواهد داشت.

گفتگوی پروفسور سعید محمودی در برنامه در اینجا به پایان می رسد. اما در رابطه با بیانات این کارشناس برجسته حقوق بین الملل می توان به چند تاریخ قابل توجه نیز اشاره نمود.

 احمد رضا جلالی دقیقا در تارخ ۲۵ آوریل سال ۲۰۱۶ و سه روز قبل از تاریخ پرواز بازگشتش به ایران دستگیر شد. ده ماه پس از زندانی بودن احمدرضا جلالی، دقیقا در روزهای ۱۱ و ۱۲ فوریه سال ۲۰۱۷،  استفان لوفن رهبر حزب سوسیال دمکرات و نخست وزیر وقت سوئد به همراه یک هیئت بلند پایه و پر جمعیت، و در مورد زنان با حجاب اسلامی،  راهی ایران شد. استقبال گرمی که از او در ایران به عمل آمد قابل مقایسه با کمتر رهبر یک کشور اروپایی بود. تا جایی که آیت الله خامنه ای رهبر جمهوری اسلامی ایران وی را در محل زندگی خود پذیرفت و در این دیدار نه تنها سوئد را یک «کشور خوش نام از دید ایرانیان» نامید بلکه شخص استفان لوفن را «فردی اهل اقدام و عمل» توصیف نمود.‌ در این زمان روابط ایران و سوئد در اوج خود قرار داشت و همانگونه که پروفسور سعید محمودی اشاره نمود دلیلی برای زیر فشار قرار دادن سوئد برای ایران وجود نداشت.

احمدرضا جلالی در تاریخ ۲۱ اکتبر ۲۰۱۷ به اتهام «جاسوسی برای اسرائیل» در ایران محکوم به اعدام شد. تنها چهار ماه بعد، ۱۷ فوریه ۲۰۱۸،  اعلام شد که اداره مهاجرت سوئد با درخواست تابعیت احمدرضا جلالی موافقت کرده است.

ارزیابی پروفسور سعید محمودی مبنی بر این که با وجود همه موارد اشاره شده و شرایط بوجود ‌آمده امکان بازگرداندن احمدرضا جلالی به سوئد به نزد همسر و دو فرزندش کماکان وجود دارد با شرایط ایران تا حدود زیادی همخوان است.

بازتاب وسیع خبرهای در رابطه با زندانیان خارجی و دو تابعیتی در ایران در سال های اخیر در سطح بین المللی پیامدهای ویرانگری برای ایران داشته است و از جمله ضربه ای کاری به صنعت توریسم ایران وارد آورده است. هتل ها و مراکز تفریحی از گردشگران ثروتمند اروپایی، آمریکایی و حتی غربی آسیایی خالی است و بخش قابل توجهی از آن ها در آستانه ورشکستگی قرار گرفته اند. مسافرانی که به ایران سفر کرده اند اشاره می کنند که در فرودگاه تهران، که بزرگترین فرودگاه ایران نیز بشمار می رود، به ندرت می توان یک مسافر سفید پوست اروپایی و غربی را مشاهده نمود. وضعیت چنان حاد است که حتی مصطفی پور محمدی در نخستین برنامه زنده تلویزیونی «مناظره کاندیداهای ریاست جمهوری» که در روز دوشنبه پخش شد بارها اشاره کرد که اداره کشور بدون تعامل با جهان خارج دیگر امکان پذیر نیست.

در سوئد و ایران سفارت خانه های دو کشور کماکان بدون سفیر باقی مانده است و روابط در سطح حداقل قرار دارد. بدون شک سیاستمداران هر دو کشور بر اساس منافع خود مایل به بازگشت مجدد به روابط عادی هستند و همانگونه که سعید محمودی اشاره نمود این امید کماکان زنده است که شرایط پیش آمده بتواند منجر به راهی رای نجات احمدرضا جلالی از زندان و بازگشت به روابط عادی در سطح سفیر میان ایران و سوئد گردد، اگرچه نمی توان بازگشت به روابط عادی را خواست ایرانیان مخالف حکومت تلقی نمود.

استکهلمیان را در شبکه اجتماعی مورد علاقه خودتان دنبال کنید

اگر نظری در باره این مطلب دارید می توانید در زیر آن را بیان کنید