آخرین بروز رسانی: ۲۸ اکتبر ۲۰۲۵

چگونه خویشاوند انسانی در پایان راه زندگی باشیم
استکهلمیان - یکی از پدیده های زندگی که تاکنون میلیونها انسان را در رویارویی مستقیم با مرگ قرار می دهد ابتلا به بیماریهای غیر قابل علاج است.

اگرچه متدهای علمی درمان بیماریها مرتبا در حال تکامل است اما هنوز هم بیماران مبتلا به بسیاری از بیماریها قابل درمان نیستند. بیماران مبتلا به بسیاری از بیماریها امروزه در اغلب موارد با استفاده از متدهای متوقف کننده قادر به تجربه یک زندگی طولانی هستند.  اما مواردی نیز وجود دارند که دوره تکامل بیماری پیشرفتی سریع پیدا کرده و غیر قابل درمان می گردد.

اطلاع یک انسان از اینکه عنقریب بواسطه ابتلا به یک بیماری مرگبار مجبور به وداع با دنیا خواهد شد جهان بینی شخص نسبت به زندگی و روند عادی زندگی وی را دچار دگرگونی اساسی می سازد. اما به غیر از فرد مبتلا به بیماری افراد دیگری نیز در عمیق ترین صورت ممکن با فرد بیمار همدرد و هم رنج هستند. شریک زندگی او, فرزندانش, دیگر اعضای خانواده اش, دوستانش و دیگر نزدیکان وی در وضعیت جدید و بسیار دشواری  قرار می گیرند.

برخی اوقات حتی کنار آمدن با شرایط جدید و تحمل فشار روحی بدنبال آن برای نزدیکان شخص مبتلا به بیماری مرگبار بمراتب دشوار تر از خود فرد بیمار است. اما از آنجائیکه همه توجه ها معطوف فرد بیمار است, رنج وصف ناپذیر نزدیکترین افراد به بیمار در این میان گم و فراموش می شود.

مطلبی که در ادامه این مقاله میخوانید برگردان پارسی بخشی از یک بروشور اطلاعاتی تحت عنوان "چگونه خویشاوند انسانی در پایان زندگی باشیم" است که با همکاری موسسه داروخانه های سوئد (اپوتکت) تهیه شده و توسط استکهلمیان به پارسی برگردانده شده است.

این بروشور اطلاعاتی نزدیکان و اطرافیان افراد مبتلا به بیماری سرطان را مخاطب قرار می دهد که بواسطه ابتلا به بیماری شان در آستانه پایان زندگی قرار گرفته اند. هدف از تهیه این بروشور اطلاعاتی، تلاش جهت پاسخ دادن به برخی پرسشهایی است که در چنین وضعیتی برای خویشاوندان فرد بیمار مطرح می شود و همچنین جلب توجه نسبت به این مهم است که اطرافیان بیماران مبتلا به بیماریهای غیر قابل درمان نیز نیازمند مراقبت, حمایت و وقت جهت نیازهای خود هستند.

در بخشی از این بروشور نیز اطلاعات مفیدی در زمینه امکانات مختلفی که جهت دریافت کمک مالی برای اطرافیان نزدیک بیمار مبتلا به بیمارهای غیر قابل درمان مندرج شده است تا بتوانند با استفاده از این کمکهای مالی از کار خود فارغ شده و در روزهای واپسین زندگی در کنار عزیزان خود باشند.

تهیه این بروشور اطلاعاتی بصورت کامل به همه نزدیکان افراد مبتلا به بیماریهای غیر قابل درمان از قبیل سرطان توصیه می شود. اطلاعات بیشتر جهت تهیه آن در پایان همین مطلب درج شده است.

وقتی مرگ نزدیک می شود چه تغییراتی در بدن صورت  می گیرد
در ساعات پایانی زندگی تغییرات زیادی در بدن فرد رو به مرگ به وقوع می پیوندد. برخی از این تغییرات برای نزدیکان شخص بیمار نگرانی آفرین است. اما پزشکان  می توانند توضیح بدهند که هر کدام از علائم مختلف بدن نشانه چه چیزی است و آیا می بایست اقدامی در مورد آن صورت داد یا خیر.

وقتی بدن خود را آماده مرگ می کند فرد در حال مرگ در اکثر موارد از خوردن و آشامیدن سر باز می زند. در این زمان وصل کردن سرم به شخص در حال مرگ دیگر عمل مناسبی نیست چون بدن شخص بیمار توانایی بهره برداری از مایعات بمانند افراد سالم را از دست داده است. وصل نمودن سرم در برخی موارد می تواند بواسطه جمع شدن آب منجر به ایجاد تورم در بدن انسان در حال مرگ گردد.

اگر انسان درحال مرگ احساس تشنگی می کند و یا لبهایش خشک شده است می توان لبها, زبان و مخاط دهان وی را با یک تکه پنبه خیس مرطوب نمود.

ورم پا, زانو, دست و بازو از علائم مشخصه نزدیک شدن مرگ است. بروز تب نیز از دیگر علائم معمولی است. تولید ادرار متوقف می شود، نبض آهسته و ضعیف می زند, فشار خون پایین می آید, پوست بدن بیمار در حال مرگ مرطوب به نظر می رسد و رنگ پوست اغلب تغییر می کند. تنفس بیمار در حال مرگ هم میتواند سریعتر و هم کندتر شود. گاهی اوقات تنفس قطع می گردد و اطرافیان تصور می کنند که فرد درگذشته است, اما تنفس پس از وقفه ای کوتاه دوباره آغاز می شود. خلط و بلغم راه گلوی فرد در راه مرگ را مسدود می کند که منجر به خس خس کردن صدای بیمار در حال مرگ می شود. شنیدن این صدای خس خس می تواند برای اطرافیان ناخوش آیند و دشوار باشد اما برای بیمار آزار دهنده نیست. مکیدن خلط داخل گلو با لوله مکنده می تواند منجر به تحریک مجاری تنفسی و در نتیجه ایجاد خلط بیشتر شود.

حتی اگر انسان در حال مرگ بیهوش بنظر برسد, بودن در کنار او دارای اهمیت زیادی است. فرد در حال مرگ در اغلب موارد صداها ی اطراف خود را درک کرده و تماس با بدن خود را احساس می کند, اما قدرت کافی جهت نشان دادن علائم درک به اطرافیان خود را ندارد.

وقتی زندگی به پایان می رسد, نفس کشیدن نیز قطع می گردد. ممکن است یک یا چند نفس دیگر و یا چند ضربان نامرتب نبض مجددا پدیدار گردد, اما پس از آن, انسان به پایان راه زندگی خود رسیده است و حضور مرگ سنگین تر از هر زمانی احساس می شود.

حفظ توازن زندگی نزدیکان به فرد مبتلا به بیماری سرطان
نزدیک بودن به فرد مبتلا به سرطان غیر قابل درمان از بسیاری جهات موقعیت دشواری است. از طرفی غم و اندوه بواسطه بیماری یک عزیز و مرگ قریب الوقوع او بر اطرافیان چیره خواهد شده و از سوی دیگر وحشت  و نگرانی از چگونگی تغییرات زندگی پس از مرگ بیمار بر اطرافیان مستولی می گردد.

غم از دست دادن انسانی که به او عشق می ورزیم و مشاهده درد و رنج وی کمتر از رنج خود بیمار در حال مرگ نیست.  نگران خواهیم بود که سرطان چه تغییراتی را در بیمار ایجاد خواهد کرد و  آیا ما توانایی مواجه شدن با آن را خواهیم داشت؟ مرگ چگونه به سراغ بیمار خواهد آمد و علائم آن چه خواهد بود؟ آیا به اندازه کافی توان و قدرت جهت کمک و دلداری نسبت عزیر مبتلا به بیماری سرطان در ما وجود خواهد داشت؟

با وجود اینکه اطرافیان بیمار در حال مرگ می بایست با چنین تفکراتی دست و پنجه نرم کنند, همزمان نیز مجبور به یافتن  توازنی مابین توجه و نگاهداری از عزیر مبتلا به بیماری سرطان و رسیدگی به  امور روزمره زندگی نیز خواهند بود. در برخی موارد امور مربوط به فرد بیمار در چنان اولویتی قرار می گیرد که نزدیکان بیمار خود را فراموش می کنند. چنین وضعیتی می تواند نهایتا منجر به فشار روحی هر چه بیشتر برای هم بیمار و هم نزدیکان او شود. این بسیار مهم است که افراد نزدیک به فرد مبتلا به سرطلان بتوانند کمک و حمایت مورد نیاز خود را نیز در دسترس داشته باشند و همزمان که به یاری فرد مبتلا به بیماری سرطان می شتابند زندگی عادی خود را نیز ادامه دهند. چنین کاری کمکی غیر مستقیم به بیمار مبتلا به سرطان نیز خواهد بود و وی را از مسئولیت دشوار تسلی دادن غم اطرافیان تا حدودی رها خواهد ساخت.

وداع
یک وداع شایسته و در آرامش با فردی که درگذشته است کمکی برای بستگانی است که باید به زندگی ادامه دهند. بگذارید وداع زمان لازم خود را بطلبد. اگر مرگ در خانه اتفاق افتاده است معمولا نزدیکان فرد درگذشته وی را آماده ترک خانه می کنند. اگر درگذشت در بیمارستان اتفاق افتاده باشد کارمندان بیمارستان باید این امکان را در اختیار نزدیکان قرار دهند تا در صورتیکه مایلند در مراحل شستشو و آماده سازی فرد درگذشته مشارکت داشته باشند.

زمانی که فرد بیمار در منزل درگذشته است می بایست با پزشکی (در برخی موارد پرستار)  تماس حاصل شود تا به منزل آمده و گواهی نماید که بیمار درگذشته است. شاید افراد دیگری را نیز می بایست باخبر نمود, برای مثال دیگر بستگان که مایلند با فرد درگذشته وداع نمایند.

کودکان را فراموش نکنید. این بسیار دارای اهمیت است که آنان را از قبل آماده آنچه به وقوع خواهد پیوست کرده باشیم و پس از آن به آنان اجازه دهیم که حاضر باشند و با شخص درگذشته وداع نمایند. مراسم وداع با فرد درگذشته بخشی از پروسه تسکین غم و اندوه است.

غم
غم و اندوه محتاج زمان اند. اطرافیان عموما پس از گذشت شش ماه  تصور می کنند که دشوارترین دوره غم سپری شده است. اما برای فردی که عزیزی را از دست داده است دقیقا در همین زمان است که پر رنگ ترین واکنش ها نمایان می شود.

برای گذشتن از تمامی مراحل پروسه غم و اندوه معمولا به سالها زمان نیاز است. بهترین صورت مقابله با غم و اندوه انجام آن به همراه دیگر اشخاصی است که با فرد درگذشته آشنا بوده اند – دوستان و اعضای خانواده. در بعضی مواقع به کمک افراد متخصص مانند روانشناسان و مشاورین نیاز خواهد بود.

******

بروشور اطلاعاتی "چگونه خویشاوند انسانی در پایان زندگی باشیم" از ۹  بخش به شرح زیر تشکیل شده است:

روزهای پایانی خوب مرهمی بر غم و اندوه
حفظ توازن زندگی نزدیکان به فرد مبتلا به بیماری سرطان

گفتگو در باره مرگ
کودکان را خارج از وضعیت نگاه ندارید
برداشت و استفاده صحیح از زمان باقی مانده
برنامه ریزی برای آینده

تسکین علائم  بیماری مهمتر از هر چه چیز
خستگی
غذا و نوشیدنی

کمکهای مالی دولتی برای نزدیکان بیمار سرطانی

حمایتهای دیگر دولتی برای  نزدیکان بیمار سرطانی

مراقبت در خانه یا بیمارستان؟
جهت مراقبتی خوب در منزل به چه چیزهایی نیاز است؟
چه زمانی مراقبت در بیمارستان صورت می گیرد

 وقتی مرگ نزدیک می شود چه تغییراتی در بدن صورت  می گیرد
وداع
گفتگو با بخش درمانی
غم

از طریق منابع زیر کمک و اطلاعات بیشتری خواهید یافت:

Cancerfonfonden
David bagares gata 5
101 55  STOCKHOLM
SWEDEN

Tel: 08-677 10 00
Fax: 08-677 10 01

www.cancerfonden.se

تلفن رایگان جهت ارائه کمک و اطلاعات به بیماران مبتلا به سرطان و نزدیکان آنان
۰۲۰۲۲۲۱۱۱

شماره حساب جهت هدایا و کمکهای خیریه
حساب پلوس گیرو شماره
۹۰۱۹۸۶۰

با سپاس از: مرکز اطلاعات مهاجرین سوئد
تلفن تماس:
 www.immigrantinfo.se :وب سایت

استکهلمیان را در شبکه اجتماعی مورد علاقه خودتان دنبال کنید

اگر نظری در باره این مطلب دارید می توانید در زیر آن را بیان کنید